Klacht aan mijn broek en eerlijk, deze zag ik niet aankomen. Soms moet je creatief zijn en meedenken met de nabestaanden en de uitvaartverzorger. In deze cases lag er een overledene in een woonhuis, gevonden en geheel onverwachts een plotselinge dood gestorven. Het verzorgen van de overledene was op de begane grond niet haalbaar en om een overledene via de trap naar een bovenverdieping te brengen is een mega klus. De uitvaartondernemer maakte een plan van aanpak, waarbij gekozen werd om de verzorging door mij in mijn voormalige ambulance te realiseren. Zo kon in de woonkamer alvast plaats gemaakt worden voor de kist en een knusse hoek worden gerealiseerd waar de overledene zou worden opgebaard. Strak plan. Samen met de familie legden we de overledene op de brancard en rolden we via de oprit naar mijn wagen. Voordat ik de deuren achter mij sluit, vraag ik of de familie zeker weet dat ze niet bij de verzorging aanwezig willen zijn. Het is krap in de wagen, maar de mogelijkheid bieden om de familie te laten helpen is wel zo gepast. Een laatste check, kleding, onderkleding, sieraden, ruiten geblindeerd? Ja, alles binnen handbereik en uit het zicht van de omgeving. Meer dan een jaar later kom ik deze ondernemer opnieuw tegen. Hij treft mij in een verzorgingsruimte van een uitvaartcentrum. ‘Edt, nu ik je tref wil ik graag iets met je bespreken. Wij hebben een klacht ontvangen over de verzorging die je een jaar geleden hebt uitgevoerd voor een familie.’ Het schaamrood trekt me op de kaken, ik voel me erg verantwoordelijk voor de dingen die ik aflever en zou ervan balen als iets niet goed is ervaren. ‘Kun je iets duidelijker zijn, je maakt me nogal nerveus.’ De ondernemer leunt met twee handen op de verzorgingstafel, slaat zijn rechterbeen over zijn linkerbeen en buigt iets voorover om het zachtjes te vertellen. Als hij is uitgesproken, komt er maar 1 woord uit mijn mond. ‘Serieus’? Tijdens de verzorging bewoog mijn wagen en de familie had zich afgevraagd waar ik in vredesnaam mee bezig was geweest. Ik zal zijn woorden niet tot in detail herhalen, maar eerlijk is eerlijk, ik werd er inwendig een beetje pissig over. Anderzijds, als dit is wat de familie denkt, helpt het mij om nog duidelijker te communiceren. U weet net als ik, dat het aankleden van een overledene niet de simpelste klus is en dat hierbij de overleden iets gedraaid moet worden. Dat vergt kracht en inspanning. Als daarbij de wagen iets beweegt, dan snap ik dat. Maar nabestaanden denken anders, ze willen het beste voor hun dierbare en willen absoluut dat de overleden met respect zou worden behandeld. Het feit is ook, ze geven hun dierbare aan een wildvreemde mee en die sluit zich vervolgens op in een geblindeerde wagen. Ik heb weer een les geleerd en maak ook het bewegen van de wagen tegenwoordig bespreekbaar. Zo zie je maar, zelfs met 24 jaar ervaring kun je nog steeds niet in het hoofd van de nabestaande kijken. 

Edwin Spieard - Special Death Care

Het was de piloot, een gewone man die zijn dankbaarheid persoonlijk over wilde brengen aan ons team. Ik heb het over de bergingswerkzaamheden na de aardbeving in Turkije 2023. En tóch deed dat iets met me, een vliegtuig instappen en opgewacht worden door de piloot. Het had iets van wederzijdse respect. Eigenlijk is het heel simpel. We zijn hier met velen op deze aarde en de meesten van ons hebben een kunstje geleerd om geld te verdienen. Maar het gaat niet altijd om geld verdienen, je kunt dit kunstje soms gebruiken om er voor je medemens te zijn. Zo was het vliegtuig aangeboden door Turkish Airlines, waren er 2 stewards die onbetaald met ons mee vlogen en bood de piloot ons aan om naar het rampgebied te vliegen. Twee tolken die gratis hun kunstje toonden en was er onbeperkt gratis mobiele data, aangeboden door de provider. Water (en later ook voedsel) werd gratis aangeboden op elk mogelijke plek en werden honderden graafmachines zonder vergoeding ingezet. Onze werkzaamheden waren humanitair, een team van 16 man getraind om lichamen te bergen en te identificeren. Het klinkt allemaal onwerkelijk, maar wat was het leven op dat moment relaxter. Ondanks het verdriet en de chaos, was er minder stress, minder gedoe, minder haast. Daartegen stond respect voor elkaar ver bovenaan. Je waardeerde elkaars kunstje en het besef dat we elkaar nodig zouden hebben was ineens vanzelfsprekend. Bij het verlaten van het vliegtuig, liepen we langs alle medewerkers die met ons mee waren gevlogen. Met een hand op ons hart, bedankten wij op onze beurt deze mensen. Nu, als ik me soms verdrietig voel, denk ik terug aan de tijd in Turkije. Ik mis de saamhorigheid, het werken in een team. Een team die bestaat uit alle mensen om je heen.

Edwin Spieard - Special Death Care

Soms is de hulpvraag zo groot, dat ik me er soms ook geen raad mee weet. Wat is gepast, wat is piëteitsvol en wat is voor omwonenden acceptabel? Als een moeder met haar overleden kind mij op de openbare weg tegemoet rent, dan snap ik per direct wat ze van me verwacht. Hulp. De angst en het verdriet in haar ogen raken mij ook. Tijdens mijn presentatie ‘Altijd werken in emotie’ ben ik zelf 2x overmand door de emoties en stond ik te huilen voor het publiek. Iets van schaamte, maar anderzijds is het wat het is. Bij toeval spreek ik een dame die de presentatie had bijgewoond. ‘Dat was een mooi stuk toen je begon te huilen. Ik dacht, wat doet hij nu, hoort dat bij de presentatie?’ Ik keek haar een beetje blozend aan. ‘Ja echt, dat was zo mooi. Je leek voor mij altijd de stoere Edwin, niets raakt je, niets is je te vies en grijpt er altijd volledig in. Nu vertelde je over een stoeltje en begon je te huilen, zo fijn. Ik zag ineens een andere Edwin, ik zag dat je op dat moment niet als die stoere man, maar als iemand met gevoel in zijn pokkel.’ En ja, ze had gelijk. Niet alles is wat het lijkt. Ik mag een stoere wagen hebben, kleding dragen wat een beetje stoer overkomt, maar diep van binnen ben ik mens. Een mens met gevoel en als het om overledenen gaat, een mens met een enorme rugzak. Wil je weten en ervaren waar ik over de vloer kom, wat mij raakt en wil je het zelf ervaren? Dan ben je welkom tijden mijn presentatie, maar ik beloof je niet dat je daarna heerlijk kunt slapen.

Edwin Spieard - Special Death Care

‘Ik ben make-up artiest,’ zo begon het telefoongesprek. Het was deze keer geen open sollicitatie, maar een aanvraag voor een offerte. Niet vragen of het me even past om gebeld te worden, maar direct een heel verhaal in moeilijk verstaanbaar Nederlands. ‘U geeft de cursus make-up en airbrush, dat wil ik ook, maar ik moet een offerte hebben. Een offerte waar alles bij in zit, ook de materialen. ’In mijn antwoord kon ik kort zijn en verwees haar naar mijn website. Op mijn website staan alle prijzen aangegeven, inclusief de materialen. ‘Maar u begrijpt dat mijn cursus airbrush geen les is in beauty make-up is, maar waarin ik je leer wegwerken van bijvoorbeeld groene verkleuring of een blauw oog?’ Ze begint mij met een dringende toon mij aan te vallen.’ U luistert slecht, ik heb u net verteld dat ik make-up artiest ben en moet een offerte inleveren bij de gemeente.’ Ik merk dat mijn enthousiasme aan het afnemen is en vraag haar waarom de gemeente een offerte moet hebben van een cursus die zij privé wil volgen. ‘Jezus, u stelt veel vragen.’ Ik onderbreek haar en zeg dat ik aan een gesprek op deze toon geen zin heb. Ik had mijn zin nog niet uitgesproken, terwijl ze abrupt ‘de hoorn op de haak’ gooit. In mezelf dacht ik aan twee woorden: Totaal ongeschikt. Ik had samen met Kim net twee prachtige beursdagen achter de rug bij Nursing Experience in Ede. Een beurs waar ik tijdens een college heb aangegeven dat juist het luisteren naar anderen zo enorm belangrijk is. Zo kun je erachter komen wat de ultieme wens is van bijvoorbeeld de nabestaanden. Ik kon me daarom ook niet verplaatsen in haar opmerking dat ik slecht luister. Ik wilde haar alleen duidelijk maken wat ik mijn cursisten weet bij te brengen, dit om teleurstelling te voorkomen. Hoe dan ook, een gesprek als deze verandert toch mijn blije gevoel van de dag. De beurs op zich was weer perfect, onze dank gaat uit naar alle medewerkers van Nursing en ‘de Reehorst’. In juni 2026 zullen wij opnieuw aanwezig zijn in Den Bosch.

Edwin Spieard - Special Death Care

KOPSTUKKEN – ‘Special Death Care’, dat zijn de woorden die prijken op de gele wagen van Edwin Spieard uit Kopstukken. Spieard heeft een niet-alledaagse functie binnen de uitvaartbranche. Hij is namelijk werkzaam binnen de specialistische postmortale zorg. Dit betekent dat Spieard veelal werkt met lichamen die sterk in ontbinding zijn of ernstig zijn verminkt. Zijn taak: deze lichamen zodanig herstellen, dat nabestaanden een waardig afscheid kunnen nemen. Spieard komt daar, waar de meeste mensen liever niet willen komen. Bijvoorbeeld bij moorden, ongelukken, gezinsdrama’s of rampen. Het is voor Spieard echter het mooiste werk wat hij zich kan voorstellen, zo zegt hij: ‘Ondanks dat elke zaak begint met een traan, neem ik bijna altijd afscheid van de nabestaanden met een knuffel. Hoe verminkt een overledene ook kan zijn, ik kan altijd van betekenis zijn in het rouwproces van de nabestaanden,’ vertelt hij bij het RTV1-programma ‘1 op Vrijdag’. Op 23 oktober 2025 gaf Spieard een lezing over zijn werk in theater Geert Teis in Stadskanaal. Deze lezing was binnen no-time uitverkocht. Hierbij maakte hij gebruik van ‘foto’s zonder censuur’ zoals hij het zelf noemt. Dit zijn beelden van onder andere verhanging en verminking, uiteraard met toestemming van de nabestaanden. Spieard: ‘Ik laat bijvoorbeeld zien hoe ik iemand aantref die een aanrijding met een trein heeft gehad. Vervolgens neem ik het publiek mee in het proces van de reconstructie van het lichaam. In dit geval dus vanaf het moment van het treinongeval tot de opbaring in de kist. Luguberder dan dat, kan misschien wel niet.’De reacties van het publiek waren dan ook niet verrassend. ‘Waar ik normaal gesproken tijdens voorlichtingen en lessen veel interactie heb met de deelnemers, was er nu vooral doodse stilte. Op de foto’s die zijn gemaakt tijdens de voorstelling zijn dan ook veel geschokte gezichten te zien’, vertelt Spieard. Spieard breidt in 1 op Vrijdag uit over de lugubere details van zijn werkzaamheden: ‘In het specifieke geval van het treinongeval kreeg ik 70 procent van een lichaam aangeleverd. Dit spreid ik dan uit op mijn tafel en aan mij is het vervolgens de taak om hiervan weer een mens te maken.’Bij de reconstructie maakt Spieard vaak gebruik van een vochtisolatiepak. Dit is een ‘kunststof overall’ waar hij de verschillende lichaamsdelen in stopt om zo een mens weer op te bouwen. ‘Ik plaats de voeten aan het voeteneind en zorg dat het darmpakket weer op de plek komt waar hij bij jou en mij ook zit. Vervolgens kan ik deze persoon weer aankleden’. zegt Spieard. Tot slot rest dan nog de restauratie van het gezicht van de overledene, om zo de menselijkheid weer terug te laten keren. Ondanks dat Spieard veel verdriet tegenkomt en zelf ook wel eens huilt, neemt hij zijn werk niet mee naar huis. De beelden blijven niet op zijn netvlies staan. Het zijn voornamelijk de vele herinneringen aan alle duizenden plekken waar hij is geweest en mensen heeft aangetroffen die hem bijblijven. ‘Als ik rondrijd in mijn Special Death Care Mobile (dit is de rijdende Operatie Kamer van Spieard), denk ik vaak: daar heb ik iemand aan de trap zien hangen en daar reed iemand tegen een boom. Omdat ik internationaal werk en dagelijks 300 tot 700 kilometer rijd, zijn er in de afgelopen 24 jaar weinig plekken waar ik voor mijn werk nog niet ben geweest. Vanwege het succes van de vorige theaterlezing, staat Spieard op 13 maart 2026 opnieuw in theater Geert Teis. Spieard: ‘Weet wel waar je aan begint, want ik kan je niet beloven dat je die avond lekker kunt slapen.’ Aanmelden kan via: https://www.theatergeertteis.nl/voorstellingen/edwin-spieard 

Edwin Spieard - Special Death Care

Ik had zo veel meer kunnen vertellen, maar 15 minuten zendtijd krijgen is natuurlijk al geweldig. Op uitnodiging van RTV1 heb ik mogen vertellen over mijn vak en de nieuwe presentatie waarin ik het publiek meeneem in mijn wereld van ongelukken, moord en drama. Met special dank aan Rutger Breider en Harry Cats. Zie het interview via: https://www.youtube.com/watch?v=huZ-17f2efg&t=2158s

Edwin Spieard - Special Death Care

Inmiddels 24 jaar werkzaam in de uitvaart, met de laatste 10 jaar als zelfstandige. Daar komen waar een ander liever niet wil zijn. Tuurlijk, het heeft me gevormd. Dagelijks geconfronteerd worden met lichamen die sterk in ontbinding zijn of ernstig zijn verminkt, dat zorgt ervoor dat je anders naar dingen gaat kijken. Tijdens mijn klinische lessen krijg ik vaak de vraag wat de meeste indruk op me heeft gemaakt. Echter zijn dat niet de dingen waarbij ik betrokken ben geweest, maar juist de dingen waarbij extra expertise niet werd ingezet. Niet alleen mijn expertise, maar ook van andere personen met een specialisatie. Vaak had dat te maken met macht spelletjes, hooggeplaatste heren die voor de nabestaanden de keuze gingen maken of ze wel of geen tastbaar afscheid mochten nemen. De MH17 is daar een mooi voorbeeld van. Persoonlijk ben ik van mening, dat daar veel meer mogelijk was geweest m.b.t. de overdracht van de slachtoffers aan de nabestaanden. En ja, ik heb dat geprobeerd en heb me er enorm voor ingezet, maar dat werd niet geaccepteerd. Ik weet me nog te herinneren dat ik tijdens een overdracht 3 uur lang op een kantoortje ben gezet, want stel je voor dat ik me er mee zou bemoeien. Toen was ik te bleu, ik zag het en liet het gebeuren. En ja, daar heb ik spijt van. Ik had met de vuist op tafel moeten slaan, op de deuren moeten bonken om het beter op te nemen voor de slachtoffers en de nabestaanden. Maar (laat ik hem meneer ‘S’ noemen) had de macht om dit te voorkomen. Wat ging dat anders na de aardbeving in Turkije, waar we in een week meer dan 1000 slachtoffers teruggaven aan de nabestaanden. Geen tijdsdruk, geen gedoe, geen gezeur over geld. Afscheid nemen mag je iemand niet ontnemen. Beste meneer ‘S’, mochten we in de toekomst opnieuw ‘samenwerken’, dan laat ik niet meer over mij heen denderen. Het is geen dreigement, maar een belofte. Zo, dat lucht op…

Edwin Spieard - Special Death Care